De onderstaande video geeft een beeld van de demonstraties die over heel Frankrijk worden gevoerd en waar de mainstream media nauwelijks aandacht aan lijkt te besteden. Is dit verzet symptomisch of systematisch?

Te denken dat het verzet (in de video hierboven) slechts een reactie is op de nieuwe arbeidswet, lijkt te kort door de bocht. Volgens Douglas Rushkoff ligt de oorzaak veel dieper en zijn dit de gevolgen van een falend economisch en politiek systeem.

Je zou kunnen concluderen dat het kapitalisme ziek is, maar volgens Rushkoff functioneert het systeem precies zoals het was bedacht. Alleen zorgt de snelheid van de digitalisering en de start-up economie ervoor dat de top – veel sneller dan voorheen – profiteert van enorme hefbomen en daarmee in staat is éénzijdig ongekend veel kapitaal te onttrekken aan een economie, zonder dat er gelegenheid is voor anderen om hiervan te laten profiteren.

Democratie

Van het democratisch systeem hoeven we overigens weinig te verwachten: de opzet is vanaf het begin geweest om de redistributie van vermogen van de rijken naar de armen te beperken. Denk maar aan de opzet van de eerste en tweede kamer: in alle democratieën is de eerste kamer (senaat) het machtigst.

Van oudsher bestond de eerste kamer dan ook uit vertegenwoordigers van het grootkapitaal (adel, landeigenaren, industriëlen, notabelen, artsen, geleerden, etc.).

De kranten staan al jaren bol van berichten over multinationals, die via slimme constructies vrijwel geen belasting betalen in het land van waaruit het gegeneerd vermogen wordt onttrokken. Dit terwijl die bedrijven wel maximaal profiteren van de publieke voorzieningen (denk aan infrastructuur, scholing en fundamenteel onderzoek).

Waarom biedt de overheid überhaupt de mogelijkheid aan dergelijke bedrijven om zich te onttrekken aan het bijdragen in de kosten van onze staat, terwijl de kleine man – tussen de wasmiddelenreclames door – op een zogenaamd lollige maar bloedserieuze manier wordt gemaand tot het afdragen van een groot deel van zijn schamele loontje?

Dat riekt naar twee maten. Maar zoals aangegeven: zo is het systeem ontworpen.

Panama papers

De Panama-papers gaven aan dat ook vermogenden, onder de noemer “leaders, criminals and celebrities” (niet geheel toevallig in één verband genoemd), niet vies zijn van belastingontduiking. Hoewel .. we mogen het formeel niet eens zo noemen.

Zijn ze nou gek geworden? Een dief is een dief en blijft een dief.

Sterker nog, hoe durf je als regering met droge ogen aan die kleine man te ‘verkopen’ dat je met zijn afgeschraapte gelden de banken moest redden?! Diezelfde banken die slechts 15% van hun vermogen in de reële economie staken, terwijl de rest opging aan onderlinge speculatieve beleggingen.

Kleintjes kun je nog onder een vergrootglas leggen, maar die groten, tja, da’s lastig.

Bij een volgende crisis zal het overigens net zo gaan, want de overheid maakt geen ènkele haast om de systeembanken, die zogenaamd ‘too big to fail’ zijn, op te breken. En zo houden de banken ons hele stelsel in hun grip.

Occupy

Dat gevoel, ongelijk en onrechtvaardig te worden behandeld, terwijl het politieke systeem de rijken éénzijdig bevoordeelt, leidde eerder al tot de Occupy Wall Street beweging.

En vandaag zien we de volgende golf hiervan in Frankrijk. Of dit een nieuwe Franse Revolutie zal inzetten valt te bezien, maar er lijkt wel meer aan de hand dan tijdens vorige opstanden.

De social media lijken daarbij tot apathie te leiden dan mensen reactief te maken. Wellicht komt dit door de enorme hoeveelheid informatie die we over ons heen krijgen, waardoor niemand het verschil meer weet tussen propaganda en onafhankelijke berichtgeving.

Of het is omdat we als mensen een passie hebben voor onwetendheid, zoals Renata Selecl beweert. Het zal zo maar kunnen. Het is zoveel makkelijker om iets te vinden van zwarte piet en daarover te fulmineren, dan een inhoudelijk gesprek te voeren over systemen.

Occupy

ConsuMeer

Premier Mark Rutte jaagde ons in 2013 aan om meer te consumeren, als een manier om uit de crisis te geraken. Bizar, omdat meer consumptie vrijwel hand in hand gaat met meer schulden en daarmee met een nog grotere afhankelijkheid van het financiële systeem.

Daarnaast leidt consumptie tot een grote belasting van het milieu. Beter zou het zijn om op te roepen tot de vorming van een nieuw ‘waarde systeem’. Denk hierbij aan initiatieven als de deeleconomie, crowdfunding en broodfondsen.

Nee, Mark, als je meer belastinginkomsten nodig hebt om je dure overheid te betalen, belast dan de bedrijven die het meest profiteren van onze geavanceerde infrastructuur, onze publieke scholen, ons rechtstelsel en al die dingen die we samen hebben opgebouwd.

Inkomensongelijkheid

In Nederland verdienen de hoogste inkomens 2,5 keer zo veel als de 20% met de laagste inkomens. Dit komt deels door de crisis, deels doordat veel van de huidige ZZP’ers uit de hogere inkomens kwamen en nu aanmerkelijk minder verdienen. Als de overheid niet had ingegrepen was het verschil tussen rijk en arm veel groter geweest: namelijk 12 keer.

Volgens Oxfam Novib is het vermogen van de 1% meest vermogenden wereldwijd zelfs groter dan het vermogen van de 99% van de rest van de wereld.

Kijk je naar de rijkdom die de VS hebben geaccumuleerd in vergelijking met andere landen, dan is dat ‘indrukwekkend’: 25,4%. De eerstvolgende is China met ‘slechts’ 8,77%. Wij doen het met 1,2% nog opvallend ‘goed’, gezien de omvang van ons kikkerlandje.

Ons wordt altijd voorgehouden dat dat kwam omdat we handelaren waren. Maar kijk je naar het type handel, dan krap je je zo vast even achter het hoofd. Zo was het heel ‘gewoon’ dat Nederland tijdens de bezetting van Indonesië bergen geld verdiende met de opiumhandel. Of dat nog niet lukratief genoeg was, exploiteerden ‘we’ eveneens de grootste cocaïnefabriek ter wereld, gewoon aan de Weespertrekvaart in Amsterdam.

Da’s geen zuivere koffie, om maar even aan te halen wat we al ‘spinnend’ voorgeschoteld kregen over wat nou precies die handel was, waarin we zo voortvarend waren.

Cocaine

Is het in deze traditie vreemd dat Wiebes c.s. de multinationals en postbus BV’s uit de wind houdt? Natuurlijk niet, hoewel er volgens Wiebes wel wat is veranderd. Want de wereld verandert en dan veranderen wij mee, alsdus Wiebes.

Douglas Ruskoff

Douglas Rushkoff

Professor Dr. Douglas Ruskoff schrijft er in zijn laatste boek ‘Throwing Rocks at the Google Bus: How Growth Became the Enemy of Prosperity‘ het volgende over de problemen die aan de basis lijken te liggen van het falen van het systeem:

The underlying problem is not a disease. It’s not that corporate capitalism has been corrupted by greed or even by the startup economy of digital businesses. The system is working precisely as it was designed to. It’s just that the transfer of value from people and places into capital used to happen a bit slower. 

So now, the extractive power of expansionary, growth-based capitalism has been turned against us. The same sorts of companies are growing, but at the expense of all humans – not just those we can’t see. And the startup economy does all this a whole lot faster. A company goes from zero to a billion in 24 months. And it only does that by abandoning its original goals of helping people do something new, and instead adopting scorched earth policies toward its own markets.

That’s the real problem: companies that want to be around for a long time need to keep their markets – their customers and suppliers and workers – healthy and viable. Once companies are in control of venture capitalists, that’s no longer the goal. They haven’t bought the company to own it, but to sell it. They only need their markets to survive long enough to get to the exit – the IPO or acquisition that lets them cash out.

In the process, the company can use its war chest of investment capital to regulate the marketplace in its favor, or undercut the prices of the competition. It’s not about doing business; it’s about selling the company.

Ik sluit me hierbij aan. De oplossing ligt echter niet in één aspect van de PEST-elementen: politiek, economie, sociaal of technologisch. Het zal een integrale aanpak vergen.

Heb jij er ook de pest in? Hoe zou jij dit probleem dan aanpakken?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here