Leestijd: 4 min (read)

Het is het jaar 2000. Nina Brink, CEO van internet provider World Online, geeft iedereen een dikke duim na de succesvolle beursgang van het bedrijf. Het feestje zou niet lang duren. Ondanks een opvallend ‘actieve’ ABN Amro stortte het fonds in de dagen erna volledig in. De schade voor de investeerders werd geschat op 2,3 miljard Euro. De bubbel was geknapt.

Nina Brink
Nina Brink had een aantal maanden voor de beursgang een groot deel van haar aandelen voor een habbekrats verkocht aan Baystar. Ze had een voorgevoel, zo beweerde ze later. Maar door deze actie bleven deze aandelen buiten de wettelijk lock-up. Terwijl ABN Amro eenzijdig de prijs opdreef van het aandeel, verkocht Baystar op het hoogste punt. Met Brink was de afspraak gemaakt dat ze een flink deel kreeg op de winst. Nu begrijp je de duimpjes van Nina waarschijnlijk een stuk beter.

Hoewel 12.000 investeerders jaren later enigzins werden gecompenseerd, volgend op een 110 miljoen euro claim settlement, markeerde dit gebeuren het einde van de internet bel. Natuurlijk speelde er meer factoren mee. Zo was het risicodragend kapitaal in Silicon Valley en Silicon Alley in de maanden voor de beursgang al vrijwel geheel opgedroogd.

Als voormalig interim manager van The Internet Plaza, een ISP die vlak voor de beursgang door WOL was overgenomen, vroeg een investeerder me of hij in World Online moest investeren. Mijn negatieve advies heeft de man en het fonds wat hij vertegenwoordigde veel ellende bepaard.

Terugkijkend

Voor velen kwam de klap als een verrassing, maar dat had niet zo hoeven te zijn. Als je tenminste de juiste kengetallen in de gaten had gehouden. Twee jaar vóór de dot-com crisis daalde bijvoorbeeld het aantal technologie gerelateerde beursgangen (IPO) dramatisch. Op eerdere stevig gehypte IPO’s hadden investeerders veel geld verloren, waardoor de interesse in nieuwe dot-com IPO’s snel afnam.

Dat had weer als consequentie dat een snelle uitgang van durfkapitalisten (exit-strategie) werd afgesloten, terwijl durfkapitaal vrijwel de gehele tech-sector financierde. Dus toen het durfkapitaal in de VS zo goed als opgedroogd was, ging World Online naar de beurs.

Er was in 2000 nog maar een ‘very small window of opportunity’ – als de bubbel klapte vóór of tijdens de beursgang, dan liepen de banken en investeerders in World Online het risico dat ze de leningen en investeringen niet meer zouden terugkrijgen. De tactiek om het aandeel te verkopen aan spaarders en gepensioneerden kun je – tegen het licht van het bovenstaande – mijn inziens dan ook gerust aanduiden als een over-lijken-gaan mentaliteit.

Snel vooruit

Het is 2016. Na de piek in IPO’s in 2014 is het aantal technologie gerelateerde beursgangen dramatisch snel afgenomen. Eerdere tech IPO’s bleken lang niet zo succesvol als de brochure de belegger had voorgespiegeld. Nieuwe IPO’s kunnen dan ook niet rekenen op veel enthousiasme. Dit sluit de deur wederom voor durfkapitalisten.

De financiering voor startups viel van het derde op het vierde kwartaal terug met 29%. En het eerste kwartaal van dit jaar ging daar nog eens 8% vanaf. Startups moeten bedelen voor geld. Ontslagen stapelen zich op, bonusssen verdwenen. Voor de consument begonnen de prijzen te stijgen.

De grote vraag is dan ook: Staat de tech-bubble wederom op klappen?

Eenhoorns

Als je kijkt naar het aantal éénhoorns (unicorns) die in de VS worden gecreërd (“unicorn” is een aanduiding voor een tech-startup, die door investeerders gewaardeerd wordt op $1 miljard of meer), dan zien we dat die ontwikkeling bijna tot stilstand is gekomen:

Het sprookje is uit

Deze trend bracht Bill Gurley, een top tech-dealmaker, tot de uitspraak: the unicorn fantasy is unraveling. Slechts één jaar nadat Fortune Magazine de fenomenale groei van het aantal unicors tot de Age of the Unicorns had uitgeroepen. Nu sturen ze een waarschuwing uit: Silicon Valley’s $585 Billion Problem: Good Luck Getting Out.

Toegang tot kapitaal

Nog nooit in de geschiedenis van risicokapitaal (begonnen met Intel in 1968) hadden early stage startups zoveel kapitaal ter beschikking. Terwijl een startup in 1999 nog $30 miljoen nodig had om voor te blijven op de concurrentie, zo durfde de huidige generatie unicorns gerust te vragen om het tienvoudige, soms zelfs tot 30 keer.

2007 versus 2014

Ook als je de patronen van 2007 en 2014 bekijkt valt de gelijkenis op:

Overdreven

Volgens Anshu Sharma van Storm Ventures is het idee dat unicorns uitgestorven raken zwaar overdreven – volgend op problemen rond Theranos, een medi-tech startup. Als Theranos omvalt, dan is dat de eerste unicorn en dat kan een domino effect geven. Anshu gelooft niet dat unicorns afsterven, maar wel dat de winter in aantocht is. Investeerders hebben grote verliezen geleden op energie aandelen en tezamen met het langzaam stijgen van de rente zou dit de perfecte storm kunnen veroorzaken.

Update: Op 14 maart 2018 meldde NU.nl dat de CEO van Theranos, Holmes, zonder schuldbekenning een schadeclaim heeft afgekocht voor 500.000 USD. Over het lot van Theranos is weinig bekend, maar duidelijk is dat wat ook voor unicorn doorging nu nog maar een schim is van de (valse) belofte die het eerst was.

Knal of geen knal

Natuurlijk, ik ben het met Anshu eens: de sterken zullen overleven en de zwakken sneuvelen. Net als in de energiesector zullen een aantal unicorns in staat zijn op tijd te snijden in de kosten. Maar niemand weet wat er gebeurt als $585 miljard aan risicodragend kapitaal in tech-startups begint te verdampen. Dat kan nooit goed gaan.

Of zoals Sir Isaac Newton het ooit uitdrukte: “What goes up must come down.”

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.