Scarlett Johansson speelt de rol van Lucy in de gelijknamige science fiction film uit 2014. In de film krijgt Lucy telekinetische gaven als de smart drugs, die ze gedwongen in haar lichaam moet meedragen, zijn gaan lekken. Het is echter niet het overtrokken plot was me aan het denken zet, maar een uitspraak van Lucy.

Aan het eind van de film oppert Professor Norman (acteur Morgan Freeman) dat de wereld niet klaar is voor de kennis waar Lucy toegang toe heeft gekregen. De mens is egoïstisch en machtbelust, aldus Norman, en dus kan die kennis alleen maar leiden tot chaos. Lucy antwoordt daarop: “Ignorance brings chaos, not knowlegde“.

Een interessant stelling, waar ik later op terugkom.

Red Monkey

Een paar dagen eerder reageerde iemand op Facebook op een verder onbelangrijke posting met de opmerking: “This is a Red Monkey“. Ik begreep de term niet, dus zocht het op. Zo ben ik. Dat leidde naar de volgende interessante video:

Jef Staes

In de video is auteur, innovatie expert en architect Jef Staes aan het woord. Hij legt uit dat innovatie -net als biodiversiteit in de natuur- niet ontstaat in het hart van de organisatie, maar juist aan de randen. Daar waar de organisatie raakt aan andere ecosystemen. Dat lijkt mij een uiterst verdedigbare stelling.

Jef Staes concludeert dat innovatie niet kan gedijen in een cultuur van ‘consensus’, maar juist gebaad is bij een cultuur van ‘conflict’. Met de woordkeuzes heb ik wat moeite.

Conflict | Laten we de uitspraak van Lucy er weer even bijhalen: Ignorance brings chaos.” Het woord chaos duidt op ‘ongewenste disorganisatie of algehele verwarring’. Er is in ieder geval géén sprake van een gemeenschappelijke visie over de mogelijke uitkomst(en). Je kunt uiteraard stellen dat meningen ingegeven kunnen worden door tegenstrijdige belangen, die op zichzelf weer aanleiding kunnen geven tot conflict (als in ‘conflict of interest’), maar is dit een toestand of een reactie?

Persoonlijk voel ik meer voor de aanduiding ‘chaos’. Conflict draagt een te negatieve annotatie. Die volgens Jef ook prima vermeden kan worden door de innovatie (Red Monkey) aan de rand van de organisatie te laten ontstaan. Pas als de Red Monkey in de kern van de organisatie wordt geïntroduceerd, kan een conflict ontstaan. Het conflict moet mijn inziens dan ook gezien worden als een mogelijke reactie. Niet als een toestand die je in je organisatie wilt opwekken of cultiveren.

Consensus | Een organisatie heeft een bepaalde structuur en tracht iets voort te brengen. Ik heb echter zelden meegemaakt dat een directie pas tot uitvoering over ging als iedereen in de organisatie het met de nieuw ingeslagen weg eens was. De meeste organisaties worden autocratisch geleid, dus ik zie de consensus niet, althans niet in ons land. Ook hier zou ik dus eerder kiezen voor een ander woord: orde.

Wellicht bedoelt Staes met consensus een vorm van volgzaamheid? Want waar orde heerst, heerst volgzaamheid. Het antoniem van volgzaamheid is assertiviteit. Dit kan omslaan in agressiviteit als je niet gehoord wordt. Wellicht ligt daar de basis voor Jef’s conflict-denken?

Economische vooruitgang

Los van de woordkeuze, kan ik alleen maar waardering opbrengen voor de Red Monkey analogie van Jef Staes. Aanvullend: al tijdens de verlichting waren denkers het erover eens, dat vooruitgang onlosmakelijk verbonden was met chaos. Ook econoom Joseph Schumpeter ondersteunde die visie, toen hij stelde dat technische innnovatie de enige werkelijke bron van economische groei is.

In chaos, waar de consensus ontbreekt, ontstaan krachten die de hegemonie van de ‘orde’ kunnen aantasten. Chaos is de disruptie van de status quo.

Waar ik het met Staes zondermeer mee eens ben, is dat de ideale voedingsbodem voor innovatie daar is waar de onzekerheid het grootst is en de invloed het kleinst: aan de randen van de organisatie, dicht op de markt, in het hart van de conversaties.

In de context van orde vs. chaos, kun je nog vele aspecten noemen, die elk een andere kijk geven op de Red Monkey. Denk aan:

  • Volgzaamheid vs. assertiviteit
  • Introvert vs. extrovert
  • Inzicht vs. uitzicht
  • Deel zijn van vs. verdeeld raken
  • Bedrijfsgeheimen vs. transparantie
  • In-corporatie vs. co-operatie
  • Efficiency vs. effectiviteit
  • Discrepantie vs. relevantie
  • Flow vs. grow
  • Profit vs. purpose
  • Ego-system vs. eco-system
  • Top-down vs. bottom-up
  • Inside-out vs. outside-in
  • etc.

P.s. En ja, het was Jef Staes zelf die op de Facebook post reageerde.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here