Vanmiddag volgde ik een live-uitzending via het internet van #OHM2013, het jaarlijkse hacker-event in Amsterdam. Een van de presentaties ging over de opkomst van sociale netwerken en het gebruik van gebruikvoorwaarden door die netwerken, algemeen aangeduid als de Terms of Service of kortweg TOS.

Nou heb ik de gewoonte om dergelijke live-uitzendingen aan te zetten op mijn notebook en dan gewoon mijn werk te blijven doen. Soms trekt een onderwerp mijn aandacht, maar meestal gaat het de ene oor in, en de andere weer uit. Tot het over de onderstaande foto ging, genomen door Janis Krums vanaf een ferry over de Hudson.

Je weet het nog wel, die spectaculaire landing van een vliegtuig van US Airways in de Hudson rivier in 2009. Volgens de spreker was Janis de rechten op die foto kwijtgeraakt aan het social network waarop deze gedeeld was. Eén en ander was het gevolg van een dubieuze TOS.

Copyright: Janis Krums of Twitpic

Dit was de tweet, met de link naar de foto op Twitpic, waar de foto naar toe geüpload was:

twitter-hudson

Logischerwijs was deze tweet razendsnel de wereld rond gegaan. Gedrukte media wilden maar al te graag deze foto plaatsen en liefst natuurlijk exclusief. Wat Janis niet wist, of redelijkerwijs kon weten, was dat de Terms of Service van Twitpic henzelf en hun partners automatisch een ‘sublicense’ gaven van alles wat geüpload werd via hun dienst. En dus verkocht niet Janis, maar Twitpic de rechten van die foto aan de nieuwsbladen en werden de partners van Twitpic zelfs verplicht Twitpic als auteursrechthouder te erkennen. Zo!

Ik heb Janis vandaag via Twitter om een reactie gevraagd. Op zijn Twitterprofiel noemt hij zichzelf ‘The Miracle on the Hudson Photo Guy’. Zijn reactie van vanmiddag was:

“I own the copyright, have sold it to multiple outlets…. Don’t think @TwitPic has ever sold it.”

Hij vroeg of mijn vraag voortkwam uit de huidige TOS of die uit 2009. Aangezien de meeste social media services – onder druk van privacy waakhonden – eerder hun TOS afgezwakt dan versterkt zullen hebben, gaf ik aan dat er mogelijk geen verschil in zat. Daarop kwam een tweede reactie:

“Every outlet went to me, I own the copyright. so really not an issue… “

Ik heb de vraag ook voorgelegd aan Noah Everett, CEO van Twitpic en ook hij werpt de claim van Michiel verre van zich:

“no, we never sold the photo (we don’t sell any photos for that matter), the user always retain & owns the copyright”

Dus vooralsnog lijkt de weergave van de gebeurtenissen, zoals gisteren op OHM door Michiel de Jong van Terms of Service; Didn’t Read gedaan, niet juist.

Rest de vraag: had het kunnen gebeuren, en zo ja, hoe kan dat dan?

Daarvoor is het belangrijk de term ‘sublicense’ te begrijpen die door de meeste social media sites wordt gebezigd in hun Terms of Service:

The sublicense is free and it allows other users of the site and the social media site itself to turn around and then use or license the photo for free or for profit. The photographer (or owner of the exclusive license) retains ownership of the photograph but only in a non-exclusive capacity once it is posted.

In de praktijk betekent dit dus dat iedereen een foto, waarvan jij de eigenaar bent, nadat deze gepost is in de social media, kan gebruiken of zelfs in licentie kan verkopen. En dat betekent automatisch dat je daarmee als maker de exclusiviteit kwijt bent. Ik vrees dat weinigen zich daarvan bewust zijn.

Maar dit geldt natuurlijk niet alleen voor creaties, maar ook voor ideeën, kennis, uitspraken, etc. Door gebruik te maken van de diensten van Facebook, Twitter, Google+, Instragram, Pinterest, Youtube, etc. geef je anderen dus de vrijheid om geld te slaan uit de vruchten van jouw arbeid, van jouw creativiteit en van jouw kennis. En verlies je tegelijk jouw exclusiviteit!

Zomaar een tweede voorbeeld van een TOS, deze is van Google+:

“By submitting, posting or displaying the content you give Google a perpetual, irrevocable, worldwide, royalty-free, and non-exclusive license to reproduce, adapt, modify, translate, publish, publicly perform, publicly display and distribute any Content which you submit, post or display on or through, the Services.

Oeps, ze mogen jouw werk dus niet alleen doorverkopen, maar zelfs veranderen! Ineens blijken die diensten helemaal niet meer zo vrijblijvend te zijn. Natuurlijk zullen zij het hanteren van sub-licensering verdedigen met de opmerking dat zij niet kunnen garanderen dat anderen geen inbreuk maken op jouw copyright en dat zij zich derhalve dit subrecht wel moeten toebedelen. Maar waarom voegen ze er dan aan toe dat zij zichzelf en derden het recht geven om er een slaatje uit te slaan? Kennelijk levert dat sub-licenseren partijen als Instragram en Pinterest genoeg op om hun diensten gratis te blijven aanbieden. Dat moet je toch te denken geven?

Het blijft natuurlijk jouw keuze. Sommigen zullen het prima vinden en aangeven dat ze liever de massa bereiken met een gedeelde exclusiviteit, dan een kleine groep die het geld heeft voor exclusiviteit. Daar zit natuurlijk ook iets in. Sterker nog, de co-economie van morgen zal voor een groot deel bestaan uit het delen van goederen en diensten. Maar als jij nog leeft van exclusiviteit, dan ben je nu gewaarschuwd.

Afijn, ik hoop dat deze post je bewust(er) heeft gemaakt van de gevaren (en de kansen) van het delen in social media. Ook al klopte de claim van Michiel inzake die foto niet, we zijn toch weer even bij de les.

Als je deelt, doe dat dan met een duidelijke vermelding van je logo en/of watermerk: zo behoud je in ieder geval de mogelijkheid ooit een exclusieve licentie te verkopen op dat werk en/of uren te verkopen rond de kennis die ooit door jou gedeeld was.

Tip: download de plugin van TOSDr.org voor je browser. Die laat je in één oogopslag zien hoe jouw netwerk omgaat met jouw rechten.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here