Leestijd: 16 min (read)

Van alle kanten bestookt de media ons met onheilsberichten en doemscenario’s van wat kennelijk onvermijdelijk (nog gaat) komen gaat. U kunt altijd nog in paniek raken, maar vandaag wil ik eens met u naar de feiten kijken.

Inmiddels is duidelijk wat de schade is die de kredietcrisis heeft aangericht: 15 biljoen dollar of 15.000.000.000.000 dollar (in 2008 sprak Bloomberg nog van 50 biljoen dollar, maar dat artikel is niet meer terug te vinden). Dat is 14% van het Gross Domestic Product (GDP), ook wel Bruto National Product (BNP) van alle landen ter wereld in 2014. En het was zelfs het totaal aan GDP/BNP over heel 1975.

Het fractional reserve banking system

Banken opereren op basis van het principe van fractional-reserve banking of fractioneel bankieren. Dit houdt in dat een bank slechts een fractionele hoeveelheid tegenwaarde op de balans dient te houden van de toevertrouwde middelen om geld uit te kunnen lenen aan derden, “ongeacht hun verplichting om de hun toevertrouwde middelen, voor zover deze direct opeisbaar zijn, op eerste verzoek terug te betalen.” Die tegenwaarde of dekking is in de meeste gevallen ook nog flinterdun, want in de meeste gevallen is er niet eens sprake van geld, maar uitsluitend van schuldbekentenissen.

Het werkt als volgt: wanneer u een hypotheek afsluit bij Bank A, dan tekent u voor het geleende bedrag een schuldbekentenis bij die bank. Op grond van die schuldbekentenis mag de bank, afhankelijk van de regels van de toezichthouder, maximaal 9 keer dat bedrag aan anderen uitlenen (10% reserve – zie afbeelding). Dit proces kan zich gewoon herhalen, zolang Bank A maar steeds 10% van de tegenwaarde aanhoudt.

Geldscheppen uit niets

We noemen dit het Multiplier Effect. De multiplier is afhankelijk van de reserves (dekking) die de bank moet aanhouden, ook wel reserve ratio genoemd. Als dit 20% is, dan kan een bank van elke 100 euro 500 Euro maken, of 400 euro uit het niets creëren (100/0,2).

Volgens Basel II hoeven de meeste banken echter minder dan 10% reserves aan te houden, waardoor de hefboom nog veel groter is: 100/0.1 = 1000, ofwel 900 euro aan geschept geld, wat uit niets was ontstaan. ING Bank presenteerde in februari 2009 haar jaarcijfers en daaruit bleek zelfs dat de verhouding tussen eigen vermogen (leningen) en activa (dekking) 1 op 50 was. Dat was netto 2% aan reserve ratio op een hefboom, die ING in staat stelde van 100 euro 5000 euro te maken – 4900 euro aan gebakken lucht!

Het was dus niet vreemd dat ING als één van de eersten aan de borst van de staat hing en (nog altijd opgestraft) de belastingbetaler liet opdraaien voor dit roekeloze speculeren!

Maar het ging banken natuurlijk niet om het scheppen van geld alleen: het ging ze om de rente over de verstrekte leningen. Rente over geld wat feitelijk niet bestond.

Witwassen

Eigenlijk zijn banken dus net enorme witwas machines: je stopt er één ‘zwarte’ schuldbekentenis in (dekking) en na een spoeling komt er een veelvoud aan ‘witte’ leenbriefjes uit. Belangrijk hierbij is om u te realiseren dat dit proces alleen in de aanvang fysiek geld nodig heeft. Daarna vormen de schuldbekentenissen van de ene klant de onderpand voor de lening aan een veelvoud van andere klanten.

Wat banken doen is in feite een gelegaliseerde vorm van vals geld drukken. Let wel, er is geen enkele andere organisatie die een dergelijke praktijk legaal zou mogen uitvoeren.

Ter vergelijk: als een autodealer dezelfde auto aan 50 klanten verkoopt en voordat hij tot levering hoeft over te gaan de importeur betaalt uit de betalingen en/of schuldbekentenissen van de kopers, exclusief zijn provisie, dan snapt iedereen dat hier een vuil spelletje wordt gespeeld. En toch kraaien er opvallend weinig hanen naar de bank ..

Drijfzand-scenario

Maar stel nou dat die hypotheeklening van Bank A was gebaseerd op drijfzand? Veel van de hypotheken waren immers verstrekt aan mensen, die onvoldoende kredietwaardig waren. In de VS was dat niet kunnen aflossen geen probleem: je leverde gewoon je sleutel bij de bank in en daarmee was de zaak af. Maar als heel veel mensen dat tegelijk gaan doen .. dan zakt het fractional reserve banking system door haar hoeven.

Een aantal omstandigheden in de VS die duidelijk wezen op drijfzand:

  • De huizenprijzen waren in korte tijd met tientallen procenten gestegen – het was een overspannen huizenmarkt, die vroeg of laat wel moest bekoelen. What goes up, must come down;
  • Iedereen had volgens George Bush recht op een koopwoning. Tussenpersonen interpreteerde dat als ‘ook als je geen geld hebt’ en dus werden salarisstroken vervalst of ‘opgeleukt’;
  • Hypotheken werden veelal verstrekt op grond van variabele rentes – de snel stijgende rente zorgde ervoor dat Amerikanen de hypotheek niet meer konden aflossen en in paniek teruggrepen op de massaal verstrekte creditcards – wat de situatie alleen maar verergerde;
  • Bij het afsluiten van de hypotheek werd rekening gehouden met verdere prijsstijgingen van koopwoningen (“housing prices never fall”). Toen de prijzen hard daalden bleken de hypotheken niet meer in verhouding te staan tot de gedaalde waarde van het pand. De herwaarderingen zorgden ervoor dat veel huizen onder water kwamen te staan!

Deregulatie van de financiële markten

Het drijfzand-scenario was allang voorzien, maar banken konden door de vergaande deregulatie van de financiële markten lange tijd haar gang gaan. Dat hebben ze in de VS geweten. Banken hebben er garen bij gesponnen, want zonder toezicht (het ‘wonder’ van de vrije markt ideologie) konden ze haast ongelimiteerd geld produceren, waarop ongelimiteerd rente kon worden verdiend.

U las het goed: banken scheppen geld. Géén bankbiljetten, maar getalletjes op uw digitale bankrekening. Op dit moment is nog geen 5% van al ons geld gedrukt op papier of geslagen als munt. De rest is digitaal geproduceerd door banken.

Goud

Geld en goud zijn al jaren ontkoppeld, dus als het fout gaat dan is uw papiergeld straks net zoveel waard als toiletpapier. Echter, hoe meer geld er wordt geproduceerd, des te hoger is de inflatie. Als een centrale bank de interbancaire rente verlaagt (dat is het rentetarief wat banken betalen aan de centrale bank), dan zullen de consumptieve bestedingen en investeringen toenemen. Door de toename van de hoeveelheid geld zal de inflatie oplopen. Ofwel, voor hetzelfde geld kun je minder kopen. Veel politicy verkiezen deze maatregel boven een belastingverhoging, maar feitelijk hebben ze dezelfde uitwerking.

Het toezicht, voor zover aanwezig, bestond uit grote accountancy firma’s en credit rating agentschappen. Beiden hebben nadrukkelijk gefaald en waren kennelijk in de naïeve veronderstelling dat de werking van de vrije markt een crisis als deze vanzelf zou helpen voorkomen.

Een groot misverstand is dat de regering Bush verantwoordelijk is voor de deregulatie van de financiële markten. Dat is niet het geval: de deregulatie was al véél langer op gang gekomen. Zijn enige wapenfeit was de oproep in 2002 om Amerikanen aan te sporen om een eigen huis te kopen. De FED deed de rest, door de extreem lage interbank rate van 1%, die nog gold als reactie op de Internet Bubble van 2000. Hypotheken waren hierdoor spotgoedkoop. Kort na de toespraak van Bush volgde dan ook een enorme stijging van het aantal hypotheken. Het doel was om tot 2010 minimaal 5,5 miljoen meer huiseigenaren te hebben.

Afschrijvingen op subprime hypotheken

Banken verstrekken hypotheken. Maar wist u dat banken die hypotheken weer door verhandelden als schuldpakketten? Die pakketten, Collateralized Debt Obligations of CDO’s, bestaan uit opgeknipte hypotheken en andere leningen. Deze werden met een premium doorverkocht aan wie ze maar wilden kopen. Credit rating maatschappijen, zoals Moody’s en Standard & Poor’s waren verantwoordelijk voor de juiste risico kwalificering of rating van die pakketten. Maar u raadt het al: de credit rating maatschappijen maakten het plaatje – onder druk van de banken – een stuk mooier dan ze in werkelijkheid was.

Deze CDO’s kenden verschillende risicoprofielen. Slechte leningen (lage credit rating) zorgden voor meer risico en dus geeft de verkoper hier een hogere premie op. De relatief goede leningen (hoge credit rating) leveren minder rendement op en worden in de regel ook gekocht door instanties die niet veel risico mogen lopen, zoals pensioenfondsen.

CDO’s worden verzekerd tegen ‘default gaan’, dit is het risico dat de onderliggende leningen van de CDO niet meer kunnen worden terugbetaald. Deze verzekering noemen we een Credit Default Swap. De houder van de CDO betaalt aan een derde (de verzekeraar) een vaste premie per jaar ter bescherming. De verzekeraar garandeert op haar beurt het volledig bedrag van de CDO aan de houder, mocht de CDO default gaat. Juist door deze constructie zijn naast de banken ook de verzekeraars (met name Fannie Mae en Freddy Mac) betrokken geraakt bij de huidige kredietcrisis.

Dit hele proces van kunstmatige opwaarderingen van samengestelde schuldpakketten vond zijn Waterloo toen de huizenmarkt plots in elkaar klapte en een onverwachte overvloed aan wanbetalers opleverde. Onverwacht in relatie tot de ratings. Banken vingen dat in eerste instantie op door de rente te verhogen, om op die manier het hogere risico in te calculeren. Die hogere rente veroorzaakte echter een tweede golf van wanbetalers.

Tijdbom

Het was een kwestie van tijd. De tijdbom onder de bogus hypotheken, de overtrokken huizenmarkt en de zwakke buffer posities klapte uit elkaar. Banken moesten hun secure bonds (CDO’s) op grote schaal afwaarderen. Armageddon was upon us ..

Angst regeert

Op dit moment lenen de banken elkaar bijna geen geld meer. Geen enkele bank weet nog of de tegenpartij morgen nog zijn deel van de transactie kan nakomen. En als die andere bank omvalt, neemt hij de andere partij vrijwel zeker mee in zijn val. Daar ligt een gigantisch probleem. Niemand weet nog hoe de afwaarderingen moeten worden verwerkt ..

We praten hier nog altijd over virtueel geld. Als een bank 200 miljard aan slechte leningen moet afschrijven, dan is dat omdat de securities rond hypotheken en andere leningen zijn hergewaardeerd.

Sparen versus lenen

Als u denkt dat banken geld uitlenen op grond van het spaargeld wat zij van anderen in beheer hebben, dan heeft u het mis! ING Bank had in februari 2009 25 miljard eigen vermogen, maar ruim 1.200 miljard aan leningen uitstaan. Elke 50 Euro die uitgeleend was was dus slechts gedekt door 1 Euro aan eigen vermogen.

Ergo, als u spaargeld heeft uitstaan bij een bank, denk dan niet dat het daar ook ligt.

Hoe komt de Amerikaanse overheid aan geld?

In de VS kennen we een centrale bank, genaamd Federal Reserve of The Fed (1913), welke geleid wordt door Ben Bernanke (opvolger van Alan Greenspan). The Fed is géén eigendom van de staat, ondanks dat de naam anders doet vermoeden. Het is privébezit van een aantal grote banken. Het is goed te beseffen dat The Fed is opgericht om banken te beschermen en niet om de belangen van de Amerikaanse burger te verdedigen.

Als de Amerikaanse overheid geld nodig heeft, dan kan zij hiertoe een lening afsluiten bij The Fed (in de vorm van bonds cq. obligaties). Dat is raar, vindt u niet? De overheid, die voor geld moet aankloppen bij een commerciële instelling? Het wordt nog gekker als die zelfde overheid met een reddingsplan komt voor de banken en daarvoor een lening afsluit van een kleine 750 miljard bij The Fed .. dezelfde banken?! Hoe gek kun je het maken!

En wie betaalt de rente over dat zelfreddingsplan? Precies, de Amerikaanse belastingbetaler! Vraagt u zich nu nog steeds af waarom er in de VS bankhervormingen nodig zijn?

“If the American people ever allow private banks
to control the issu(anc)e of their money (currency),
first by inflation and then by deflation,
the banks and the corporations that will grow up around them,
will deprive the people of all property
until their children will wake up homeless
on the continent their fathers conquered.

The issuing power should be taken from the banks
and restored to the people, to whom it properly belongs.

The modern theory of the perpetuation of debt has drenched the earth with blood, and crushed its inhabitants under burdens ever accumulating”

Thomas Jefferson – former US President

Oorlog als middel, niet als doel

Een land in oorlog heeft geld nodig. Heel veel geld. En geld kost rente. Banken leven van rente. Door de macht die de banken over de Amerikaanse overheid hebben en daarmee over de Amerikaanse burger, was het een kleine moeite om de VS naar een oorlog toe te bewegen. Al dat wapentuig en die salarissen kosten een vermogen en dat wordt wederom van The Fed geleend. Dat de schuld van de Amerikaanse burger daardoor skyhigh opliep, was voor The Fed dan ook geen enkel probleem!

Terrorisme

De media speelt in dit verhaal een cruciale rol. Zonder de mediale beïnvloeding is een overheid vleugellam. Vraagt u zich nooit af waarom er niet dieper journalistiek wordt gegraven naar de achtergronden van de aanslagen op de World Trade Centers? Denkt u echt dat Bin Laden de leider is van Al Qaida? Bent u ervan overtuigd dat er een wereldwijd terroristennetwerk bestaat? Als u op dergelijke vragen ronduit bevestigend antwoordt, dan bent u met succes door de media gehersenspoeld!

Onderwereld

Zoiets als de suggestie wekken van een duistere vijand gebeurde in het Verenigd Koninkrijk rond 1780 ook toen de term ‘onderwereld’ in het parlement werd geopperd en kruimeldieven massaal werden verbannen naar Australië (terwijl u op school geleerd had dat het om vreselijke moordenaars en kinderverkrachters ging). In Engeland ging het toen voornamelijk om de belangen van de grootgrondbezitters. In de VS gaat het nu om banken en enkele stinkendrijke families, zoals de Rothschilds.

Schaarste als basis voor een economie

Wat zou een brood kosten als er een overvloed aan grondstoffen zou zijn? Wat zou de benzineprijs worden als er olie in overvloed is? Of alternatieve energiebronnen het mogelijk maken om onbeperkt te reizen? Met andere woorden: wat kost iets, als er een overvloed van iets is? Antwoord: niets of zo goed als niets. Dat is geen beste basis voor een economie, die drijft op het voortbestaan van schulden.

Of het nou goud is, of diamanten, of heroïne of water: schaarste bepaalt de prijs. En dit betekent dat als je de macht hebt om de schaarste te bepalen, dat je daarmee ook de macht hebt de prijs te bepalen.

De oorlog in Irak draait dan ook om olie. En daarmee ook om de macht om de schaarste van olie te bepalen. Het alternatief van de oorlog was het schrikbeeld dat Saddam Hoessein over die macht zou beschikken, door naast Irak ook over de voorraden van Koeweit en Saudi Arabië in te pikken.

Amerika wilde de schaarste van olie bepalen én de eigen aanvoer veilig stellen. En de banken wilden de oorlog om de schulden op te voeren. De oorlog in Irak was, zoals zoveel oorlogen, ‘a match made in hell, serving many demons’.

Amerika heeft geen enkel belang bij een democratisch, stabiel Irak: het is veel goedkoper om controle te houden over een verdeeld Irak – ergo, devide and rule!

Wist u dat vóór de inval van Afghanistan de productie van papaver door de Taliban vrijwel volledig was vernietigd, en na de inval weer volledig is opgebouwd. Momenteel exporteert Afghanistan, onder Amerikaanse bezetting, meer dan 90% van de wereldwijde opium. Ook hier beheerst Amerika de ‘schaarste’ …

Effecten van de kredietcrisis

De oorzaak van de kredietcrisis ligt niet uitsluitend bij de deregulering en het misbruik wat daaruit volgde. De oorzaak ligt in de menselijke natuur. Het onophoudelijke verlangen naar méér (beter, groter, duurder, hoger, etc.) verleidt de mens naar de rand van de afgrond. Waar de bloemetjes het mooist zijn … en de kans op een val het grootst! Zo verwoordde Peter Barrings, Chairman van het fameuze Barrings Brothers, de ondergang het zijn bank.

Natuurlijk zullen we deze crisis gewoon moeten uitzitten, daar ontkomen we niet aan. En natuurlijk doet elke overheid wat binnen haar mogelijkheden ligt om het leed te verzachten. Maar zolang The Fed zonder enige vorm van audit kan blijven functioneren is elke oplossing niet meer dan een doekje voor het bloeden. Maar dan wel van een slagaderlijke bloeding. En daarbij is knevelen echt de enige remedie. De vraag is of niet of amputatie daarna wenselijk is, maar hoe snel het kan worden voltrokken. Al zal het nooit gebeuren ..

Fed uitkopen

In de VS gaan ondertussen steeds meer stemmen op om The Fed uit te kopen (het zou gaan om een bedrag van 450 miljard dollar), of in ieder geval vergaand te controleren en te reguleren. Maar of de burgers het gaan winnen van de moderne aristocratie (banken) valt te bezien. Het verleden heeft geleerd dat hiervoor eerst een loodzware depressie nodig is, gevolgd door een revolte. De tijd zal het leren, maar het zal mij niet verbazen als we in 2010 of 2011 zoiets gaan zien. U zult tegen die tijd blij zijn dat u daar niet woont!

Europa als hernieuwd centrum van de wereld

Een veelgelezen mening is – terwijl de VS door het slijk gaat van haar eigen ongebreidelde hebzucht – dat Europa zich zal gaan opstellen als het nieuwe centrum van de wereld. Tijdens het voorzitterschap van de EU door de Franse President Nicolas Charkozy werd al een vleugje van die ambitie zichtbaar en de verwachting is dat komende voorzitterschappen die ambitie meer en meer zullen tentoonspreiden. U zult tegen die tijd blij zijn dat u hier woont!

Het Obama effect

De rol van Obama in dit hele verhaal is voor mij ambivalent. Of anders gezegd: het kan vriezen of het kan dooien. Als geen andere president voor hem heeft Obama een manier gevonden om buiten de media om te communiceren met zijn achterban. Dat zou van belang kunnen zijn.

De geschiedenis pleit in ieder geval niet voor zijn plannen. President Roosevelt probeerde in 1932 (na ‘the great depression’) mensen ook weer massaal aan het werk te zetten door enorme overheidsuitgaven en belastingverlagingen. Het hielp niet en een ‘run on the banks’ volgde. Alleen door een scam, de invoering van de Federal Deposit Insurance Cooporation of FDIC (a lender of last resort), wist Roosevelt het vertrouwen in de banken ter herstellen en een totale ineenklapping van de economie te voorkomen. In werkelijkheid kon de FDIC maar 0,5% van het totale spaargeld uitbetalen als het erop aankwam. Het publiek trapte echter in de illusie en de rust keerde terug.

Eén jaar later, in 1933, werd de dollar losgekoppeld van het goud, zodat het fractional banking system zich vrijuit kon ontwikkelen. Later zou Nixon daar nog een duwtje aan geven. Hier ligt de echte basis van onze huidige kredietcrisis.

In 1993 deed afgevaardigde Henry B. Gonzalez van Texas nog een poging om The Fed onder controle te krijgen. Alan Greenspan wist dit te voorkomen, gesteund door .. Bill Clinton, die meende dat een dergelijke actie het vertrouwen in The Fed zou ondermijnen. En de media doet u ondertussen geloven dat de slemiel, George W. Bush, de oorzaak van de crisis is.

De vraag is volgens mij niet of Obama de gevolgen van de kredietcrisis kan bestrijden, maar of hij de oorzaken kan wegnemen. Daarvoor moet het publiek zich eerst bewust worden van de oorzaken van de crisis (The Fed, het fractional reserve system, de goud ontkoppeling en de hebzucht). Dat alleen kan een einde maken aan de huidige en toekomstige crises.

Maar als ik de volgevreten Amerikaanse fastfoodjunkie in mijn achterhoofd houd, die jarenlang gemanipuleerd is door de media en domgehouden op de high schools, dan schud ik het hoofd. Ik zet mijn geld op Europa!

Wilt u meer weten over dit onderwerp?

Bekijk dan eens de vele interessante video’s over dit onderwerp: Zeitgeist, The movie

Dr. Doom: Capitalism Could Fail Like Communism

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.